De 9-jaarsfase: wat er echt veranderd bij je dochter (en wat jij kunt doen)

(Deze blog gaat over de negenjaarsfase, een periode die zowel dochters als zonen doormaken. Mijn focus ligt op moeders van dochters, dat is mijn specialisme, maar waar je ‘dochter’ leest, kun je gerust ‘zoon’ lezen, en waar ‘moeder’ staat, ook ‘vader’.)

Ze wil zich alleen omkleden. Ze kijkt je ineens kritisch aan.

Op school wil ze geen kus meer. Je bent of gênant, of haar veilige haven.

En ’s avonds? Dan wil ze ineens dat je nog even bij haar blijft.

Je dochter is 9. En alles verandert.

Je vraagt je af: Is dit de puberteit? Is dit normaal? Wat moet ik hiermee?

Wat moeders merken rond 9 jaar

Je dochter is uitgelaten en boos in één adem.

Ze is gevoelig, fel, afstandelijk en ineens weer kleuterachtig aanhankelijk.

Je herkent haar soms niet en dat maakt onzeker. Je voelt de strijd oplopen.

Wat ooit werkte, werkt niet meer en je weet niet goed wat dan wel.

Toch is dit alles geen teken dat er iets mis is.

Sterker nog: het is een signaal van groei. Van een nieuwe ontwikkelingsfase die diep van binnen alles in beweging zet.

Let vandaag eens op welk moment de emoties oplopen bij je dochter. Probeer niet in te vullen of op te lossen, maar zeg alleen: “Ik zie… [bijvoorbeeld ik zie dat je baalt].” Alleen dat kan de spanning verlagen.

Wat er echt gebeurt in de 9-jaarsfase

De 9-jaarsfase is een fundamentele ontwikkelingssprong tussen de 8 en 11 jaar.

Niet zo zichtbaar als de peuterpuberteit of de overstap naar de middelbare school,

maar minstens zo ingrijpend en voor een kind vaak moeilijk te duiden.

Tot nu toe leefde je kind in een magische wereld.

Fantasie en werkelijkheid liepen door elkaar.

Ze geloofde in Sinterklaas. In het goede van mensen. In zichzelf zonder schaamte of oordeel.

En dan, rond negen jaar, komt de grote ontdekking:

De wereld is anders dan gedacht.

Niet iedereen is lief.

Niet alles is vanzelfsprekend.

Niet elk gevoel is veilig.

Ze beseft: Sinterklaas bestaat niet.

En erger nog mensen hebben een mening over haar.

Ze voelt zich bekeken, beoordeeld, gekwetst.

Er ontstaan geheimen, groepsdruk, roddels.

Ze wil erbij horen, maar weet niet precies hoe.

De grens tussen haar en de buitenwereld wordt scherper.

En tegelijkertijd hunkert ze naar bevestiging en veiligheid.

Alsof dat nog niet genoeg is, beseft ze ineens dat de dood definitief is.

De hamster overlijdt. Ze realiseert zich: alles eindigt.

Ook mensen. Ook ouders.

Dat besef landt diep en emotioneel.

Haar gevoelsleven wordt complexer. Ze is soms bang, somber, boos of overprikkeld.

Ze kan piekeren voor het slapen en zich overdag moeilijk concentreren.

Sommige kinderen stellen grote vragen: Wat heeft het allemaal voor zin?

Ze kan dat allemaal nog niet goed verwoorden.

Dus komt het er wel uit via gedrag.

Boze buien. Dichtklappen. Snauwen. Uitspraken als:

“Laat me met rust!”

“Jullie snappen er toch niks van!”

Schrijf eens op wat ze zegt (“Laat me met rust!”) en vertaal het voor jezelf naar wat ze misschien bedoelt (“Ik ben overweldigd. Geef me ruimte, maar laat me niet los.”). Dit helpt je om minder op haar toon, en meer op haar behoefte te reageren.

Wat kun jij doen als ouder?

Adem in, adem uit.

En weet: dit is normaal. En tijdelijk.

Voel je dat je getriggerd raakt? Tel tot 5 en kijk haar alleen even aan zonder te reageren. Alleen dat kan de sfeer al kantelen.

Je dochter is niet lastig. Ze heeft het lastig.

Ze heeft nu geen extra straffen nodig, maar een extra stevig anker.

Niet méér controle, maar meer vertrouwen.

Wat jij kunt doen?

Blijf haar zien. Achter het gedrag. Achter de woorden.

Knuffel haar als ze dat toelaat.

Laat haar los waar het kan.

Blijf staan als ze duwt.

En wees beschikbaar als ze je nodig heeft ook al zegt ze van niet.

Laat haar zien dat jij het leven leeft.

Dat je fouten maakt, emoties hebt, doorgaat en stilstaat.

Voorleven is nu krachtiger dan opvoeden.

Samengevat: zie haar.

Ze is geen puber, maar ook geen klein kind meer.
Ze zoekt, botst, verwart en wil tegelijkertijd zo graag begrepen worden.

Als ouder sta jij aan de zijlijn en middenin haar proces.
Niet met oplossingen, maar met aanwezigheid.

Je hoeft haar niet te redden. Je hoeft het niet op te lossen.
Je mag er gewoon zijn.
Zodat zij zich gezien voelt, ook als ze niets zegt.
Zodat zij mag wankelen, terwijl jij blijft staan.
Want dat is wat veiligheid is.
Jij bent er. Altijd.

Wil je deze fase echt begrijpen?

Daarom is Dochters van 9 de eerste training in Nederland speciaal voor moeders van dochters die willen snappen wat er gebeurt tussen 8 en 11 jaar. 

Een praktische training waarin ik, negenjaarsfase-specialist met 25+ jaar ervaring met (pre-)tieners en hun ouders, je in minder dan 2 uur laat zien wat jij nodig hebt. En dat is geen lijstje met opvoedtips, maar inzicht.

Zodat jij niet blijft zoeken, maar weet waar het vandaan komt. En wat helpt.

Klik hier als jij wil begrijpen wat er in haar hoofd en lijf gebeurt en reageer voortaan met rust ook als zij met deuren smijt.

P.S. Al 5000+ moeders lazen mijn blog. En 200+ moeders die de training volgden, zeggen: “Waarom wist ik dit niet eerder?”